Verhalen als leidraad voor de zoektocht naar geluk

De held in je eigen verhaal

Het pad van persoonlijk leiderschap

You are the storyteller of your own life, you can create your own legend or not...’

– Isabelle Allende

Mensen zijn gelukszoekers. Ons verlangen naar meer creativiteit, meer liefde, meer geld, meer vrijheid, meer ruimte zet ons voortdurend in beweging. Ergens op een punt aan de horizon moet de verloren gewaande schat liggen, vermoeden we. Dus gaan we op reis. Maar wat we vaak niet beseffen is dat alleen de reis naar binnen de verloren schat – ons creatieve potentieel – zal openbaren.

De verloren schat

Verhalen vormen de blauwdruk van deze eeuwige zoektocht naar vervulling. Ze vertellen ons hoe we de verloren schat  - de heilige graal - kunnen terugvinden, op welke bezwaren en obstakels we stuiten, hoe we moeten volharden, welk gedrag gewenst is en welke verschijningsvormen onze vijand kan aannemen.

Verhalen laten ons zien dat het terugveroveren van de schat – ons innerlijk potentieel - allerlei risico’s met zich meedraagt. Er is moed voor nodig en bepaalde zaken, die we liever niet willen zien, moeten nu recht aangekeken worden. Of zelfs vernietigd.

Innerlijke monsters

Het monster dat we moeten overwinnen zit meestal in onszelf. Het representeert  de negatieve energie die de schat verborgen houdt zodat we er niet over kunnen beschikken. Het zijn de oude opvattingen en overtuigingen die ons weerhouden verder te reiken. Het is ons beperkte bewustzijn dat ons gevangen houdt.

Om de schat te vinden moeten we dingen doen die soms tegen de heersende opinie ingaan. We moeten bijvoorbeeld stoppen met school, een reis maken naar een ver land, een baan opzeggen, een relatie verbreken. Dat kan een gevoel van eenzaamheid of vervreemding opleveren. Misschien moeten we een tijdje hongeren, maar onderweg komt er altijd wel hulp.

En dan, als we de moed hebben de lastige reis vol ontberingen toch voort te zetten, kunnen we de strijd aan met het innerlijke monster. We hervinden de schat en uiteindelijk zullen negatieve energieën getransformeerd worden en voelen we ons completer en gelukkiger. Dat is waar we verhalen over gaan.

Oerverhaal

Eigenlijk is er maar een verhaal en dat is het oerverhaal ‘De reis van de held’, zoals beschreven door Joseph Campbell. Alle verhalen ooit verteld zijn variaties op dit thema. De held wordt opgeroepen zijn vertrouwde omgeving achter te laten, wordt ingewijd in geheimen en mysteries, en pas nadat hij zijn lessen geleerd heeft, keert hij terug naar zijn vertrouwde thuisbasis. Hij heeft zichzelf vernieuwd. Hij heeft nieuwe inzichten verworden, beheerst het spel des levens net even iets beter dan voorheen.

Reflecteren of niet

Maar hoe zit het dan met verhalen zonder happy end of verhalen met een zwart, tragisch of open einde? Of komedies? Daarin lukt het immers helemaal niet de schat te veroveren. Je zou kunnen zeggen dat in dit soort verhalen de zoektocht op een bepaalde manier wordt gethematiseerd. Het heeft te maken met de mate waarin de held in staat is te reflecteren op eigen handelen. De held is te laat (tragedie), leert niet van zijn fouten (komedie) of bijt zich vast in een beperkt bewustzijn waardoor beweging en inzichten uitblijven. In deze gevallen kunnen alleen lezers of luisteraars daar lessen uit trekken.

Het veilige nest verlaten

Dit alles is geen lineair proces maar een cyclische aangelegenheid, de noodzakelijke stadia in een ontwikkelingsproces. Je kunt je verzetten, je kunt je kop in het zand steken, maar op een dag zal het leven je uitnodigen het vertrouwde nest te verlaten en als het niet goedschiks gaat, dan maar kwaadschiks. Je krijgt je ontslag, huis brandt af of je partner verlaat je. Belemmerende verhalen en angsten kunnen je teisteren en je van je energie beroven, maar van verhalen kun je leren dat de beloning groot is als je de moed hebt aan te kijken wat je liever niet wilt zien.

Follow your bliss

Je kunt de held worden in je eigen verhaal - en in dat van anderen - door op zoek te gaan naar dat innerlijk potentieel – door op reis te gaan. Heldendom is niet alleen weggelegd voor stoere, krijgszuchtige mannen in avonturenfilms of voor dappere vrouwen die bereid zijn hun leven te geven voor de grote zaak, ook niet alleen voor getalenteerde kunstenaars, topsporters of leiders van een land of een politieke beweging. Iedereen kan een held zijn. Held zijn betekent mens zijn in alle facetten en toonaarden die je maar kunt bedenken, waarbij ‘je hart volgen’ en misschien wel de meest cruciale factor is. ‘Follow your bliss’, is de boodschap van Campbell.

Je bent niet het slachtoffer van een willekeurig lot, maar de schepper van een betekenisvol plot. Je creëert je eigen mythe, door trouw te blijven aan jezelf en door het verhaal wat je over je eigen leven vertelt.

Dus de vraag is: welk verhaal wil je schrijven? Welk verhaal maakt je sterker en welk maakt je zwakker? Wat voor verhaal leidt je dichter naar je bestemming en wat voor verhalen houden je gevangen in een beperkt bewustzijn? Welke opvattingen of waarden zitten er in je verhaal verpakt? Wat is de rode draad? Is er een terugkerend thema? Wat vertelt het verhaal over je talenten en mogelijkheden?

Drie vragen

Als dramadocent en scenarioschrijver heb ik vele levens bij elkaar gefantaseerd voor de personages in mijn scripts. Bij het schrijven van scenario’s en verhalen zijn altijd drie vragen van belang. De eerste is: wie is de held/hoofdpersoon in dit verhaal? De tweede is: wat wil hij? En de derde vraag is: wat is het grootste obstakel? Als je deze drie vragen goed kunt beantwoorden heb je de basis van je (levens-)verhaal.

Conflicten en contrasten onderweg zijn noodzakelijk voor ontwikkeling. Steeds weer creëer je uitdagingen, uiterst lastige situaties en onmogelijke dilemma’s voor jezelf. Al deze zaken door jou zelf in je script zijn geschreven om ervan te leren en om je diepste wezen – het beste van jezelf - tot expressie te brengen.

Opwindend avontuur

Als je je hart volgt en je angsten tegemoet durft te treden, dan ben je op weg een held te worden. De binnen- en de buitenwereld zijn in balans, je bent krachtig en innerlijk zeker en je durft net even iets verder te reiken omdat je weet dat je de schepper bent van je eigen plot. Het pad van persoonlijke leiderschap wordt zo een opwindend avontuur.

Het resultaat is dat je ‘meester’ wordt over twee werelden. Binnen- en buitenkant zijn op elkaar afgestemd. Dat wat je doet, je werk, je dagelijkse praktijk, is afgestemd op wat je ‘in wezen’ – diep van binnen – wilt.

Dit is waar mijn boek ‘de held in je eigen verhaal – het pad van persoonlijk leiderschap’ over gaat. Het is een gids die je door middel van praktische oefeningen, schrijfopdrachten en verhalen helpt bij het schrijven van het beste en meest onweerstaanbare verhaal over jezelf dat je je kunt voorstellen.

Ik wens je een mooie reis!

Hier is info waar je het boek kunt bestellen.

Februari 2012. Mieke Bouma

de boekpresentatie

Op 12 februari is 'De held in je eigen verhaal' ten doop gehouden. Het kind was natuurlijk al enige tijd geleden geboren, maar werd gisteren pas aan het volk getoond. Begeleid door verhalen, woorden en een mooi lied. Nu kan de reis beginnen.

Dat is grappig.... wanneer een product aan de wereld getoond wordt, krijgt het daarna vaak een eigen en soms volkomen onverwachte dynamiek. Het begint een leven voor zichzelf. Daar heb je dan niet veel invloed meer op.

De eerste reacties zijn goed!

'Het is in een ruk uit te lezen'

'Goed en levendig geschreven'

'Inspirerend, nieuw boek van @Miekebo'

'Daverend'

'De tijd is rijp voor dit boek.'

'Ik heb het nog niet uit, maar smul ervan'

Lees de column die Bert Stegeman voorlas...
http://bertstegeman.blogspot.com/2012/02/held.html

Lees de column die Marciel Witteman voorlas
http://schrijverstafel.blogspot.com/2012/02/gisteren-bij-miekes-zeer-feestelijke.html

Luister naar het lied van Erwin Wiertz 'De held in je eigen verhaal', dat hij maakte ter gelegenheid van het uitkomen van het boek en wat hij vertolkte op 12 februari.



Boek bestellen kan bij:Uitgeverij Business Contact. 
Bol com
Managementboek
en natuurlijk te bestellen bij Selexys en anderen winkels en sites…

ook als E-book te bestellen….

Het boek is uit!

De Held in je eigen verhaal - het pad van persoonlijk leiderschap, is 1 februari van de drukker gekomen.

Het boek is, net als mijn boek Storytelling in 12 stappen – op reis met de held, voor een belangrijk deel gebaseerd op de Monomythe (Reis van de Held) van Joseph Campbell enThe Writers Journey van Christopher Vogler. 

Niet alleen voor schrijvers vormt deze mythische verhaalstructuur een onuitputtelijke inspiratiebron, ook mensen met een ander beroep of een andere ambitie doen er hun voordeel mee. 

De Reis van de Held helpt ons te realiseren wat we ten diepste willen en wijst ons de weg naar een zinvolle bestemming. We zijn immers de schrijvers van ons leven en de levensreis die we allemaal maken is een verhaal dat we zelf schrijven. Maar wat voor verhaal is dat eigenlijk?

Het doel van de heldenreis is dat je, zoals Campbell dat noemt, ‘meester’ wordt over twee werelden. Binnen- en buitenkant zijn op elkaar afgestemd. Dat wat je doet, je werk, je dagelijkse praktijk, is afgestemd op wat je ‘in wezen’ – diep van binnen – wilt. 

Het boek is bedoeld om je te helpen de noodzakelijk stappen te zetten zodat je de held kunt worden in je eigen verhaal. 

Op zondagmiddag 12 februari van 16.00 uur tot ca 18.00 uur is er in het Compagnie Café in Amsterdam op de Kloveniersburgwal een feestelijke boekpresentatie. Met verhalen, muziek en interactie.

Ben je geïnteresseerd om hier bij aanwezig te zijn? Meld je dan even aan via info@innessence.nl.


kijk voor meer info op http://www.innessence.nl/held.html

Hartelijks!


Mieke 

Tanzan of Ekido

Van de week werd ik gekaapt door een oud verhaal, een verhaal dat door een luttele aanleiding, terwijl ik dacht dat ik het al lang achter me had gelaten, weer alive and kicking was.
Het verhaal sloeg zijn klauwen uit en dwong mij tot intensief herkauwen van details, gevoelens, beelden, angsten en verontwaardiging.

Het verhaal zelf doet er nu niet toe, want triviaal en inwisselbaar. Je kent dit soort verhalen wel. Het zijn verhalen die deel uit maken van je persoonlijke geschiedenis en die je gemaakt hebben tot wie je nu bent, maar die je - als je ze nog geen goede plek hebt gegeven in je levensbibliotheek - als een duveltje uit een doosje tevoorschijn komen, zich als venijnige demonen vast klampen en zich als wellustige vampiers voeden met jouw emoties.

Dat had ik dus. Het verhaal sprong op mijn nek als de dagelijkse beslommeringen even tot stilstand kwamen, het zat naast me in de auto, was aanwezig tijdens het koken, bij het tandenpoetsen en vlak voor ik ging slapen vleide het zich als een psychologische parasiet op mijn kussen. Steeds weer slaagde het verhaal erin mij te overmeesteren, mij leeg te zuigen. Het was er duidelijk op uit mij zwak te maken; mij te kleineren. Het verhaal was bezig mij een bepaalde overtuiging in mijn maag te splitsen.

Het verhaal had namelijk een stem. Een beetje een honende stem. Die stem zei: 'Mijn hemel, je bent eigenlijk een enorme domme doos. Dat je dat over je kant hebt laten gaan, zeg. Tjonge jonge... Weet je wat jij had moeten doen? Dat je dat überhaupt gepikt hebt, dat snap ik niet.'
Het verhaal lachte me vierkant uit.

En wat ik er ook tegenin bracht, het verhaal probeerde gelijk te krijgen.

Niet alleen groeide door het verhaal mijn wrok, woede en onmacht, ik werd er ook lichamelijk slap en zwak van. Eigenlijk putte het verhaal me uit en vergiftigde het grote delen van mijn systeem. Ik haatte het verhaal eigenlijk. Ik wilde er van af.

Zo liep ik - al herkauwend - langs de oever van de rivier, terwijl het verhaal zich herhaalde. En misschien kwam het door de rivier, de ganzen, de bleke winterlucht, misschien omdat ik diep ademde... maar even raakte de stem op de achtergrond. En een een andere - zachtere - stem werd hoorbaar: 'Wie is hier nou de baas?', vroeg die andere stem.

En ik moest denken aan een verhaal dat door Eckart Tolle wordt beschreven:

Twee zenmonniken, Tanzan en Ekido, lopen langs een landweg die door zware regenval erg modderig is geworden. Vlakbij een dorp ontmoeten ze een jonge vrouw die de weg probeert over te steken, maar de modderstroom is zo diep dat haar zijden kimono erdoor bedorven dreigt te worden. Tanzan neemt haar op in zijn armen en draagt haar naar de overkant van de weg.
De monniken lopen zwijgend verder. 
Vijf uur laten, als ze bij de tempel zijn aangekomen, kan Ekido zich niet langer inhouden: 'Waarom heb je dat meisje over de weg gedragen? Dat soort dingen horen wij als monniken toch niet te doen?!"
'Ik heb dat meisje uren geleden al neergezet, antwoordt Tanzan. 'Draag jij haar nog steeds?'

Toen ik me realiseerde dat ik een beetje op Ekido begon te lijken, heb ik het verhaal van me afgeschud en ben ik met lichtere tred verder gelopen. Ja, even was ik Tanzan en genoot ik van de wolkenlucht, de kou op mijn wangen en het gesnater van de ganzen.

Het duurde maar even want toen merkte ik dat er al weer een ander verhaal bezig was bezit van me te nemen.

Wanneer leer je het nu eens?

Een strijder van het licht weet dat bepaalde situaties zich vaker voordoen.
Regelmatig ziet hij zich voor situaties geplaatst waar hij al eerder mee te maken heeft gehad. Dan zucht hij en vraagt hij zich af waarom er niets veranderd is en waarom hij geen vooruitgang boekt. Steeds weer datzelfde probleem!
'Dit heb ik al een keer meegemaakt', klaagt hij tegen zijn hart.
'Ja, dat is zo', antwoordt zijn hart, 'maar je hebt het probleem nooit kunnen oplossen'.
De strijder begrijpt dan dat er herhaalde ervaringen maar een enkel doel hebben: hem leren wat hij maar niet wil leren.
P. Coelho

Een verhaal uit de Tao voor 2012

Zoek geen faam.
Maak geen plannen.
Laat je niet opslokken door dat wat je doet.
Denk niet dat je het weet.
Wees je bewust van alles wat is en verblijf in het oneindige.
Loop waar geen pad is.
Wees alles wat de hemel je gaf, maar handel alsof je niets hebt ontvangen.
Wees leeg.
Dat is alles.
Chuang Tzu (bewerkt door Solala Towler)

Wu Wei - eindejaarsgevoel

Aan het einde van het jaar (en ook bij de start van het nieuwe jaar) ervaar ik vaak het voor mij bekende 'Wu Wei- gevoel'.
Voor mij is deze periode (vanaf de laatste week van december tot en met half januari) de meest rustige periode van het jaar. Het werk is tot stilstand gekomen. De agenda wordt hooguit nog gevuld met een aantal plezierige afspraakjes, etentjes, dineetjes. Ik slaap lang, ga naar verhouding vroeg naar bed.  Ik ruim mijn bureau op, gooi papier weg, begin aan mijn nieuwe agenda, lees wat, schrijf wat... en doe verder niets...
Ik loop langs de rivier en mijmer over de dingen die ik zou kunnen doen, maar doe niets. Ideeën ploppen naar boven en verdwijnen soms ook weer. Hoewel.... vaak worden in deze periode de kiemen gelegd voor een heel werkzaam jaar. (Dat project, dat boek, dat idee...)

Dit is wat ik noem het Wu Wei- gevoel. 'Wu Wei' vormt een kernbegrip in het Taoïsme en het betekent 'de dingen te laten ontstaan door niet te handelen', dat in diepe rust het meest wezenlijke zich laat zien. Dat is natuurlijk een paradox, maar wel eentje die je aan het denken zet.

Iedereen kent wel dit soort paradoxen: door ergens aan vast te houden, raak je het juist kwijt; door je in te spannen, raak je verder van je doel af; door hard na te denken kom je steeds minder op de juiste oplossing; door je best doen, verlies je het van je tegenstander.

Wu Wei vraagt een niet doelgerichte opstelling, een open houding waarmee je ruimte schept en waardoor creatieve ideeën zich kunnen ontwikkelen.
Eigenlijk heel fijn deze periode.

Hier een stukje uit de Tao Che Ting (of Dao De Jing)  in een vertaling van Jaap Voigt:

Daarom voert de Wijze zijn werk uit door niet-handelen
en onderricht hij zonder woorden
[want] De tienduizend dingen komen [vanzelf] op en hij initieert niets.